• YARIM ALTIN
    1.291,70
    % 0,05
  • AMERIKAN DOLARI
    6,8627
    % 0,00
  • € EURO
    7,7740
    % 0,15
  • £ POUND
    8,6788
    % 0,15
  • ¥ YUAN
    0,9810
    % -0,07
  • РУБ RUBLE
    0,0969
    % -0,01
  • BITCOIN
    63594,113
    % 0,47
  • BIST 100
    114.808,56
    % -0,85

Borsa Tarihi – Borsa Nedir – Borsada Hisse Senedi Alım ve Satımı

Borsa Tarihi – Borsa Nedir – Borsada Hisse Senedi Alım ve Satımı

Borsa Nedir?

İngilizce konuşulmayan çoğu ülkede “hisse senedi pazarı” anlamında kullanılan Fransızca kökenli “bourse” kelimesi, ülkemizde de borsa olarak kullanılmaktadır. Borsanın mazisi oldukça eskilere dayanır. Bugünkü anladığımız tarzda işlemlerin yapılması 1487 yılında Anvers’te borsa binasının kurulması ile alım satım işlemlerinin başlamasına dayanır.

Günümüzün önemli borsalarından Paris borsası 1724’te işlemlere başlamıştır. Bunu Newyork, Londra ve Tokyo gibi diğer büyük borsalar takip etmiştir. Osmanlı’da borsa kurulması zorunluluktan oluşmuştur. Yurt dışından alınan kredi, devlet tahvili ve hisse senedi işlemlerinin yapılması için borsa kurulması gerekmiştir. 1866 yılında “Dersaadet Tahvilat Borsası”’ nın kurulması ile de ülkemizde borsa tarihi başlamış oldu. 1985 yılında İMKB yani İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nın kurulması ile ülkemizin kurumsal ve modern borsa yapısı kurulmuştur. Yenilenen ismi ile de 2013 yılından beri BIST yani Borsa İstanbul olarak anılmaktadır.

Borsada Hisse Senedi Alım ve Satımı

Ülkemizde, menkul kıymet borsasının kurulduğu günden itibaren işlem gören şirket sayısı radikal bir artış gösterdi. Bugün 400’ ün üzerinde şirket halka açık olarak işlemlerini Borsa İstanbul’da yürütmekte. Şirketlerin hisse senedi işlemleri halka açıklık oranında doğrudan yatırımcı ile buluşmaktadır.

Şirketlerin halka açılması yatırımcılar için karlı olduğu gibi şirketler açısından da oldukça önemlidir. En basit anlatımı ile, şirketler Ar-Ge faaliyetleri ve yatırımlar için ihtiyaç duydukları sermayeye, şirket hisselerinin bir bölümünü halka arz yolu ile satarak ulaşmaktadırlar. Yapılan yatırımlar, Ar-Ge faaliyetleri ile geliştirilen yeni ve yüksek teknolojili ürünler pazara sunulduğunda, ülke ve şirket açısından daha yüksek katma değer üretmekte ve bu durum şirketin bilançosuna pozitif etki yapmaktadır. Bunun sonucunda ise şirketin hislerine olan talep artışı ile hisse senedi de değer kazanmaktadır. Yatırımcının elindeki hisse senedinin piyasa da işlem gören fiyatının da yükselmiş olması, yatırımcısının karıdır. Diğer kazanç ise şu şekilde oluşur; şirket mali bilançosunda oluşan pozitif durum, şirketin karlılığına olumlu etki yapmakta ve şirketlerin hissedarlarına dağıtabileceği hatırı sayılır kar payları olabilmektedir. Karlarının bir bölümünü hissedarlarına dağıtma kararı veren şirketler hisse sahiplerine diğer bir deyişle yatırımcılarına sahip oldukları hisse oranında kardan pay vermektedir.

Borsa İstanbul

Borsa İstanbul’da işlem yapabilmek için aracı kurumlardan yatırım hesabına sahip olunması gerekmektedir. Bankalar aracılığı ile olabildiği gibi sadece menkul kıymet işlemleri yapan aracı kurumlardan da işlem yapabilmektedir. Geçmişte borsada işlem yapmak için hesap açabilmek herkes için mümkün değildi. Aracı kurumlar hesap açılışları için hesap açılış para limitleri koymaktaydılar. Bu açıdan borsa, küçük yatırımcıya çok uzaktı. Günümüzde bu zorluklar aşılmış durumda. İşlem yapmak ve emir bildirmekte artık çok kolay ve hızlı. Gelişen teknoloji ve internetin payı burada çok büyük.

Borsa İstanbul

Borsa İstanbul

Artık, aracı kurumlarının akıllı telefon uygulamaları ile piyasalara erişmek, bilgi almak, fiyatları izlemek, analizlere ulaşmak ve tabi ki emir girmek ve işlem yapmak son derece kolay. Ayrıca sitemizin “Canlı Borsa Ekranı” bölümünden de takip edebilirsiniz. Aracı kurumlar sağladıkları hizmet karşılığında yaptığınız işlemlerden komisyon almaktadır. Oluşan rekabet nedeni ile kurumlar arasında uygulanan komisyon oranlarında çok farklı değerler görülebilmektedir.

Borsa İstanbul’da işlemler resmi tatiller haricinde hafta içi her gün, günde iki seans şeklinde yapılmaktadır. 1. Seans saat 9:15-12:30, 2. Seans saat 14:00-18:05 arasındadır. Borsa İstanbul kısa ifade ile BIST bünyesinde çok sayıda endeks hesaplanmakta ve yatırımcılar ile paylaşılmaktadır. Piyasada takip edilen ve medya kuruluşların borsa endeksi olarak duyurduğu endeks, BIST 100 endeksidir. Yabancıların çoğunlukla ilgi gösterdiği şirketler ise BIST 30 endeksinde yer almaktadır. Bankalar, ağır sanayi ve petro kimya şirketleri bu endeks içerisindedir.

Yatırım yapılacak şirket seçilirken belirleyici olan çeşitli faktörler vardır. Bu en makro düzeyde dünyada ve ülkemizdeki siyasi ve ekonomi göstergelerdir. Hiçbir şirketin dünyada ya da bulunduğu ülkede gelişen türbülanslardan etkilenmemesi beklenemez. Elbette şirketin faaliyet gösterdiği sektör ve sektörün gelişimi de oldukça önemlidir. Sektöre yönelik yasal düzenlemeler ve teşvikler şirketlerin faaliyetlerini kolaylaştırmakta veya zorlaştırmaktadır. Diğer taraftan iklim ve mevsimsellik etkileri de belirleyici rol oynayabilmektedir. Örneğin, ulaştırma sektöründe faaliyet gösteren bir şirket için yoğun kış şartlarında yaşanan operasyonel sorunlar, maliyetleri ve karlılığı olumsuz etkileyebilmektedir. Mikro açıdan ise, şirketin cirosu, öz varlık karlılığı gibi temel verilerin durumu yatırım kararı alırken şirket belirlemede detaylı olarak incelenmelidir. Şirketlerle ilgili verilere Kamu Aydınlatma Platformu yani KAP üzerinden ulaşılabilmektedir. Halka açık tüm şirketler denetime açıktır ve yatırımcıların takibi için paylaşılması gerekli olan her türlü bilgi KAP aracılığı ile duyurulmaktadır.

Teknik Analiz

Yatırım yaparken diğer bir husus ise zamanlamadır. Tüm verileri oldukça iyi görünen bir şirket yukarıda belirttiğimiz makro sebeplerden dolayı düşüş trendinin içine dahil olabilir. Yatırımcıların psikolojisi ya da risk alma iştahındaki değişim trendlerin yönünü belirlemekte, bu da fiyatları doğrudan etkilemektedir. Trend yönlerinin belirlenmesi, fiyat hareketlerinin yorumlanması ise teknik analiz bilgisi gerektirmektedir. Teknik analiz öğrenmek isteyenler için çok sayıda kaynak mevcuttur. Bugün, profesyonel yatırımcılar, zamanlama için teknik analiz yöntemlerini kullanmaktadırlar. Bu açıdan borsa da yatırım yapacak kişilerin teknik analiz yöntemlerini öğrenmeleri faydalarına olacaktır. Böyle bir mesai harcama şansı olmayan ve yinede yatırım yapmak isteyen yatırımcılar için yatırım fonlarını daha doğru bir tercih olabilir.

Borsa yatırımı yapmak da diğer yatırım araçlarında olduğu gibi bilgi, araştırma, strateji kısaca hazırlık gerektirir. Nasıl ki bir gayrimenkul yatırımı yapılırken çok sayıda yer görülüyor, kıyaslamalar yapılıyor ve finansmanı için uygun zaman değerlendiriliyor ise hisse senedi alırken ve satarken de benzer bir çalışmanın yapılması gereklidir. Yapılan hazırlık yatırımın başarısını doğrudan etkileyecektir.

Bir önceki yazımız olan Canlı Borsa Takip Ekranı başlıklı makalemizde Borsa, Canlı Borsa ve Canlı Borsa Ekranı hakkında bilgiler verilmektedir.

Araç çubuğuna atla