• YARIM ALTIN
    1.557,50
    % -0,17
  • AMERIKAN DOLARI
    7,2916
    % 0,86
  • € EURO
    8,5355
    % -0,93
  • £ POUND
    9,5277
    % -0,26
  • ¥ YUAN
    1,0429
    % 0,22
  • РУБ RUBLE
    0,0997
    % 1,12
  • BITCOIN
    85453,727
    % 0,83
  • BIST 100
    1.060,59
    % 2,53

Sabit Kur Nedir? Sabit Kur’un Avantajları ve Dezavantajları

Sabit Kur Nedir? Sabit Kur’un Avantajları ve Dezavantajları

Sabit Kur Nedir? Sabit kur, bir ülke parasının yabancı ülke paraları karşısındaki değerinin hükümet tarafından belirlendiği ve döviz piyasasındaki arz ve talep koşullarından bağımsız olarak sabit tutulduğu döviz kuru sistemidir. Para biriminin değerinin başka bir paraya sabitlenmesi anlamına gelir. Sabitlenmiş para birimi ile ülkeler arasındaki döviz kuru dengelenir. Tarih boyunca Amerikan doları, İngiliz sterlini ve altın bu amaçla kullanılmıştır.

Ulusal bir paranın yabancı bir para veya paralardan oluşan bir sepet değerine sabitlendiği ve bu değerin sürmesinin para otoritesi tarafından bazen açık bazen de zımni olarak garanti edildiği sistemlerdir. Ulusal paranın değeri önceden belirlendiğinden o andaki arz talep koşullarını yansıtmaz. Yerel para biriminin ölçü alındığı diğer para birimi arasındaki değer ise parite kuru adıyla anılır.

Sabit Kur Nedir?

Sabit kur, belirli bir ülkenin ulusal parasının, belli bir parite kuru üzerinden konvertibl bir dövize bağlanarak değerinin ayarlanmasına denir. Bu kurun izlenmesi ve belirlenen seviyede kalması merkez bankasının sorumluluğu altındadır. Bu kurun, dar bir aralıkta hareket etmesine izin verilir. Eğer parite kuru belirlenen aralık dışına çıkmaya başladıysa merkez bankasının müdahalesi ile karşılaşır.

Amerikan doları, İngiliz sterlini, Euro ve altın tarihsel olarak Sabit kur için popüler seçenekler olmuştur. Sabit kur sayesinde ticaret ortakları arasında istikrar sağlanmıştır. Sabit kura verilecek en iyi örnek dolar banknotlarıdır. Dünyada dolaşımda olan tüm dolar banknotları, Amerikan dolarına sabitlenmiş şekilde varlıklarını sürdürmektedirler.

Sabit Kur’un Avantajları

-Sabit kur, kurlar sabit olarak tutulabildiği ya da sabit tutulabileceğine olan güven azalmadığı sürece, ekonomik birimlere geleceğe dönük olarak planlama ve fiyatlama yapma olanağı tanımakta ve böylelikle yatırım ve ticaret hacminin genişlemesine yardımcı olmaktadır.

-Sabit kur sistemlerinde ekonomik birimler geleceğe yönelik ücret ve fiyatları beklenen kur artış oranına uygun olacak şekilde belirleyerek, enflasyonun düşürülmesine yardımcı olabilirler.

-Sabit kur sistemleri merkez bankalarına döviz kurlarını kendi belirlediği denge seviyesinde tutma imkanı tanımaktadır.

-Finansal araçların ya da piyasaların esnek bir döviz kuru sistemini uygulamaya imkan verecek kadar gelişmediği ülkelerde, para politikası uygulamalarına disiplin getireceğinden sabit kur sistemleri uygulamak tercih edilebilir.

Sabit Kur’un Dezavantajları

-Sabit kur sistemi para politikasına kısıtlar koymaktadır. Uygulanan para politikası döviz kurunun sabitlendiği ülkenin uyguladığı para politikası ile çelişmesi ve parasal hedeflerde sapmalar meydana gelmesi durumunda ortaya çıkacak istenmeyen sermaye hareketleri, merkez bankası müdahalelerini zorunlu kılabilir.

-Sermaye girişleri enflasyon üzerinde baskı yaratabilir, sermaye çıkışları ise rezervlerde erimeye neden olabilir.

-Merkez bankasının müdahalelerin likidite üzerindeki olumsuz etkilerini dengelemek üzere ters taraflı sterilizasyon işlemleri yapması gerekebilir ve bu işlemler merkez bankalarına ek maliyetler yükler.

-Sabit kur sistemleri para otoritesinin kredibilitesinde bir azalma olması durumunda spekülatif ataklara açık hale gelmektedir. Bu nedenle, merkez bankalarının spekülatif atakları caydırabilmek için yüksek düzeyde rezerv bulundurmaları gerekmektedir.

-Sabit kur sistemlerinde merkez bankalarınca belirlenen döviz kurunun denge seviyesi olup olmadığını ve denge kurunu merkez bankasının piyasadan daha iyi belirleyip belirleyemeyeceğini kesin olarak söylemek mümkün değildir.

-Sabit kur sistemlerinde döviz kurları nominal olarak sabit kalsa da önemli bir gösterge ve hatta kimi zaman hedef olabilen reel kurlar değişebilmektedir.

-Dış şoklar döviz kurlarına yansımamakta, etkisini işsizlik ve ekonomik faaliyetlerdeki değişikliklerle göstermektedir.

Bir önceki yazımız olan Çapraz Kur Nedir? Hesaplaması Nasıl Yapılır? başlıklı makalemizde Çapraz Kur ve Çapraz Kur Hesaplama hakkında bilgiler verilmektedir.